تمدید مهلت ارسال آثار نخستین دوره جایزه ادبیات اقلیت تا ۲۰ فروردین ۱۳۹۶

ادبیات اقلیت ـ مهلت ارسال آثار جشنواره داستان پانزده‌کلمه‌ای با موضوع کودکان کار (نخستین دورۀ جایزۀ ادبیات اقلیت) تا ۲۰ فروردین ۱۳۹۶ تمدید شد.

دبیرخانۀ جایزه ادبیات اقلیت با توجه به درخواست‌ علاقه‌مندان و شرایط پایان سال و تعطیلات نوروزی و افزایش شرکت در جشنواره در روزهای پایانی مهلت مقرر آن، مهلت ارسال آثار را تا ۲۰ فروردین ۱۳۹۶ تمدید می‌کند.

علاقه‌مندان به شرکت در این جشنواره می‌توانند تا ۲۰ فروردین ۱۳۹۶، پس از مطالعۀ متن فراخوان و شرایط شرکت در مسابقه، از طریق فرم شرکت در جشنواره در سایت جایزه ادبیات اقلیت، با تکمیل مشخصات خود، حداکثر پنج داستان کوتاهِ کوتاهِ پانزده‌کلمه‌ای ارسال کنند. این مهلت هرگز مجدداً تمدید نخواهد شد.

پس از پایان این مهلت، آثار دریافتی برای داوران این جشنواره، محمدجواد جزینی، ابوتراب خسروی و محمدرضا یوسفی ارسال خواهد شد و برگزیدگان اولیه در اردیبهشت‌ماه اعلام خواهند شد.

اعلام ده برگزیدۀ نهایی در دو بخش اصلی، و بخش ویژۀ کودک و نوجوان، در خردادماه ۱۳۹۶ و هم‌زمان با روز جهانی مبارزه با کارِ کودکان خواهد بود.

به ده برگزیدۀ نهایی در بخش اصلی جشنواره، لوح تقدیر و جایزۀ نقدی تعلق خواهد گرفت. و به ده برگزیدۀ بخش کودک و نوجوان این جشنواره نیز که با حمایت دو مجلۀ باغ و سلام بچه‌ها برگزار می‌شود، لوح تقدیر همراه با جوایز ویژه این دو مجله تعلق می‌گیرد.

هزینه‌های این جشنواره با مشارکت مالی شرکت‌کنندگان و تمامی علاقه‌مندان و به صورت مردمی تأمین می‌شود. هر شرکت‌کننده با پرداخت هزینۀ پنج هزار تومانی، حامی و اسپانسر برگزاری این جشنواره خواهد بود و به برگزاری این جشنواره و تأمین هزینه‌های آن کمک خواهد کرد، علاوه بر آن‌که بخشی از این مبالغ از طریق جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان، صرف کمک به کودکان کار خواهد شد.

علاوه بر شرکت‌کنندگان در مسابقه، همۀ علاقه‌مندان به حمایت از این جشنواره می‌توانند با هر میزان مشارکت مالی، در برگزاری این جشنواره و حمایت از کودکان کار و امور فرهنگی نقش داشته باشند.

اسامی تمامی شرکت‌کنندگان در این جشنواره مدتی پس از ارسال آثار و تأیید صحت آن، در سایت جایزۀ ادبیات اقلیت منتشر خواهد شد.

دبیرخانۀ این جشنواره همچنین در نظر دارد که تمام یا بخشی برگزیده از آثار ارسالی به این جشنواره را در قالب کتابی منتشر کند.

تا روز یکشنبه ۲۹ اسفند ماه، حدود ۸۰۰ داستانک از بیش از ۲۵۰ شرکت‌کننده به دبیرخانۀ این جشنواره ارسال شده است.

ابوتراب خسروی: جشنواره داستان پانزده‌کلمه‌ای کودکان کار فرصتی مغتنم برای ایجاد جریانی از مفاهمه و تفکر است

ادبیات اقلیت ـ ابوتراب خسروی، نویسنده و داور نخستین دورۀ جایزۀ ادبیات اقلیت در گفت‌وگویی با دبیرخانۀ این جایزه به بیان دیدگاه خود دربارۀ جشنوارۀ داستان پانزده‌کلمه‌ای با موضوع کودکان کار پرداخته است، که متن کامل آن از این قرار است:

نظرتان دربارۀ فرم انتخابی این جشنواره، یعنی داستان پانزده‌کلمه‌ای چیست؟

مالرو می‌گوید، ایجاز، احترام به خواننده است. وقتی که ما داستان‌های چند کلمه‌ای می‌نویسیم در واقع به نوعی ایجاز را به کار می‌گیریم و تمرین ایجاز می‌کنیم. به نظر من این برای یک داستان‌نویس تمرین و ممارست خیلی خوبی است. از طرف دیگر در روزگار شتابزدۀ ما که زندگی به نوعی زندگی در تعجیل و شتاب است، این نوع از نوشتن مورد علاقۀ مخاطبان قرار گرفته و علاقه‌مند دارد.

دشواری داوری چنین آثاری چیست و برای داوری این قبیل آثار چه معیارهایی را باید در نظر گرفت؟

در واقع نویسنده باید بتواند یک پلات داستانی را در مجال همان چند کلمه ایجاد کند و بتواند شدت تأثیر ایجاد کند. الگوی آرمانی این است که در مجال آن چند کلمه بتواند پلاتی را وضع کند که بر مخاطب شدت تأثیر داشته باشد.

دشواری آن همان مقایسه است. آثاری را که می‌رسد، باید دید و در قالب مقایسه بهترین آثار انتخاب می‌شود. این قضیه طبیعتاً دقت بسیاری می‌خواهد. هم از طرف نویسنده و هم خواننده. چون ایجاز خودبه‌خود شرایطی را ایجاد می‌کند که معنا به زیرلایه می‌رود و خواننده در این نوع آثار با کمی دقت، مفهوم را کشف می‌کند.

به نظرتان ویژگی خاص این جشنواره چیست؟

من یادم هست که قبلاً هم جشنوارۀ داستان چندکلمه‌ای برگزا شده است و من خودم در برخی از آن‌ها داور بوده‌ام. البته نه با موضوع کودکان کار. اما به طور کلی این اولین باری نیست که این‌طور جشنواره‌هایی برگزار می‌شود، ولی خب معدود است و یک فعالیت رایج نیست. از این جهت، نوعی طبع‌آزمایی است که شکل آن ایجاز و مجال آن کوتاه است.

نظرتان دربارۀ چنین پیوندهایی میان ادبیات و معضلات و مشکلات اجتماعی چیست و آیا معتقدید که ادبیات می‌تواند در حل معضلاتی از قبیل مسئلۀ کودکان کار سهیم باشد؟

طبعاً. ادبیات در هر شکلش مفاهمه است. هنر در هر شکلش مفاهمه است. اگر ما بتوانیم مفاهمه‌ا‌ی فراگیر در جامعه ایجاد کنیم و به این مفاهمه کمک بکنیم، و درواقع به درک حضور دیگری دست یابیم، طبعاً در توسعۀ معنا و توسعه‌ی معنویت مؤثر خواهیم بود.

در نهایت، باید دید که نویسندگان چنین آثاری، چقدر مضامین انتخابی‌شان راجع به مشکلات و دردسرهای دوران ماست. باید بعداً ببینیم. ان‌شاءالله بعد از اینکه این آثار به من رسید و من خواندم و قضاوت کردم، آن‌موقع خواهم گفت این کارها چه ویژگی‌هایی داشته‌اند و امتیازات آن چه بوده است.

می‌دانید که این جشنواره با مشارکت مالی شرکت‌کنندگان برگزار می‌شود. بخش عمدۀ این مبالغ به جوایز شرکت‌کنندگان برگزیده و برگزاری جشنواره اختصاص دارد و بخشی از آن نیز صرف حمایت از کودکان کار می‌شود. شما این نوع برگزاری جشنواره را که در ایران مرسوم نبوده است، چگونه ارزیابی می‌کنید؟

من بعید می‌دانم که مشارکت در حدی باشد که این جشنواره از نظر مالی بتواند گرهی از کودکان کار باز کند. اما می‌دانم، همین‌که مجالی پیدا می‌شود که عده‌ای به مشکلات و مسائل زندگی کودکان کار فکر کنند، بسیار مغتنم است. این جشنواره کمک می‌کند به ایجاد جریانی از مفاهمه که به این موضوع فکر شود. واقعیت این است که کسانی که دارند این جشنواره را برگزار می‌کنند، به این قضیه فکر کرده‌اند و من به آنان دست‌مریزاد می‌گویم. همین که یک جشنوارۀ داستانی به این قضیه اختصاص پیدا کند، به اعتقاد من خیلی خوب است و باعث می‌شود که عده‌ای به این قضیه فکر کنند و آغاز حل مشکلات فکر کردن و تفکر است.

مصاحبه از: معصومه فرید

نوید جشنواره زیبایی را می‌دهم که به ندرت مانند آن را در کشور دیده‌ایم

محمدرضا یوسفی، نویسنده و نظریه‌پرداز ادبیات کودکان و نوجوانان، برندۀ جایزه هانس کریستیان آندرسن در ۲۰۰۰ میلادی و داور نخستین دورۀ جایزۀ ادبیات اقلیت در گفت‌وگویی با دبیرخانۀ این جایزه به بیان دیدگاه خود دربارۀ جشنوارۀ داستان پانزده‌کلمه‌ای با موضوع کودکان کار پرداخته است، که متن کامل آن از این قرار است:

نظرتان دربارۀ فرم انتخابی این جشنواره، یعنی داستان پانزده‌کلمه‌ای چیست اصولاً چگونه می‌توان با چنین تعداد اندکی از کلمات داستان نوشت؟

قطعاً هر جشنواره‌ای ضوابطی دارد. هر مسابقه‌ای از لحاظ کمی و کیفی قابل نقد است. در مورد این جشنواره هم به همین صورت است. بنا به دلایل و ضروریاتی برگزارکنندکان جشنواره به این نتیجه رسیده‌اند که جشنواره به این شکل باشد. به نظر، دلیلش رایج شدن پدیده‌ی داستان‌های مینی‌مالیستی یا داستانک‌هاست.

هر جریان هنری که در جامعه پیش می‌آید، خودبه‌خود یک سری گرایش‌ها ایجاد می‌کند. شما ادبیات پست‌مدرن را در نظر بگیرید، قبل از آن ادبیات مدرن و همین‌طور عقب بروید؛ در مقابل ادبیات رئالیستی، رومانتیک را در نظر بگیرید؛ هر کدام از این‌ها که رایج می‌شود، با استقبال مواجه می‌شوند. به غیر از استقبال، یک پشتوانه‌ِ تئوریک هم دارد. تئوری‌ای که بر این باور است که امروزه به دلیل رشد جوامع صنعتی و گسترش رسانه‌های مختلف و مجازی و دلایل گوناگون، مردم دیگر حوصله‌ی خواندن آثار بلند را ندارند. در نتیجه، همان‌طور که مینی‌مال می‌اندیشند، مینی‌مال هم می‌خواهند بنویسند و بخوانند. این یک باور است که البته من خیلی به آن اعتقاد ندارم. چون برای همه این‌طور نیست. به دلایل متفاوت.

 یکی اینکه جوامع در سطوح متفاوتی از رشد هستند؛ رشد صنعتی و مدرنیزم… به هرحال گونه‌های ادبی پدیده‌های مقدسی نیستند. من با هیچ‌گونه‌ی ادبی نه از منظر تقدس برخورد می‌کنم و نه از منظر ضد تقدس. این‌های گونه‌های هستند که بنا به ظرورت‌ها، دلایل و عوامل گوناگون به وجود می‌آیند و پدیدار می‌شوند.

به نظرتان با این تعداد کلمات چه‌طور می‌توان داستان نوشت؟

همین مسئله است. مشکلی که این‌گونه مسابقات دارد، این است که جشنواره را به سمت شکل کار سفارشی می‌برد و به شکلی مانع از خلاقیت نویسنده می‌شود. شما به ناچار مجبور می‌شوید در یک فرم و قالب بسته‌ای فکر کنید… این قضیه، افراد را در یک شرایط جبری قرار می‌دهد… نظر من این است که هر چقدر دایره را بازتر بگذاریم یعنی امکان نوشتن را آزادتر برگزار کنیم، توان خلاقیت نویسنده بیشتر می‌شود. اگر من بودم محدودیت واژگانی نمی‌گذاشتم. حتی تم هم نمی‌گذاشتم. اینجا تم هم محدودیت است. تم کودک کار. البته به لحاظ اینکه ادبیات بعد از انقلاب ما به این مسئله، به این قشر اجتماعی، که متاسفانه روز به روز در حال افزایش است توجه نکرده، این‌که این گروه باصداقت انسانی خودشان که داشته‌اند، آمدند برای اینکه این لایه، مورد توجه قرار بگیرد، قابل تقدیر است. اما من خودم به عنوان نویسنده به این محدودیت‌های واژگانی و تماتیک اصلاً اعتقادی ندارم.

برای مثال، آموزش و پرورش هر سال برای بچه‌ها مسابقه می‌گذارد. حتی معلم‌ها. سوژه‌هایی به این افراد داده می‌شود. مثلاً امسال، عدم خشونت بود. این هم درست نیست. یعنی هنگامی که شما این سوژه را معیار قرار می‌دهید؛ خوبه‌خود، جبراً دایره‌ی خلاقیت را می‌بندید؛ توانمندی او را محدود می‌کنید. ممکن است کسی تم مهربانی را قبول داشته باشد. به باور من گونه‌هایی که آزادترند، در رابطه با نویسنده عرصه‌ی بهتری را ایجاد می‌کنند. وقتی شما می‌گویید، بچه‌های کار. خودبه‌خود و جبراً نگاه شما به سمت ادبیات رئالیستی و ناتورالیستی می‌رود.

اشکال آن این است، افرادی که بلدند آثار رومانتیک یا سوررئال بنویسند، کارشان دشوار می‌شود. نه اینکه نشود نوشت. اما تجربه ثابت کرده که تم‌هایی که مربوط به اقشار پایین جامعه هستند، معمولاً در گونه‌ی رئال و ناتورال قرار می‌گیرند.در تبارشناسی این‌ها، عموماً ادبیات ناتورالیستی می‌بینید که به زنان و مردان و کودکان محروم و تحت ستم و استثمار و… می‌پردازد.

دشواری داوری چنین آثاری چیست و برای داوری این آثار چه معیارهایی را باید در نظر گرفت؟

معیار من، در آغاز خلاقیت است. می‌سنجم ببینم چه نویسنده‌ای با وجود این شرایط جبری که گفتم باز هم توانسته خلاقیت خودش را نشان دهد و در یک فضای تخیل‌آمیزی یک اثر هنری خلق کند.

فکر می‌کنید کشف این خلاقیت، دشواری خاصی خواهد داشت؟

یقیناً دشواری دارد. زمانی که شما به یک نویسنده می‌گویید از این دریچه به هستی نگاه کن، خودبه‌خود او باید شرایط ذهنی و نگاه خودش را با معیار شما منطبق کند. از منظر و زاویه‌ی دید شما به آن سوژه‌ی هنری نگاه بکند. این سختی کار نویسنده می‌شود، سختی کار ما تشخیص این خلاقیت‌هاست. سختی دیگری که در جاهای دیگر هم برای ما داورها وجود دارد این است که باید دایره‌ی شناخت خودمان زیاد باشد؛ برخی آثار دیگران را می‌فرستند. آثار باید راستی‌آزمایی شود که ما امکانش را نداریم؛ نتیجتاً به شناخت داورها از داستان‌ها برمی‌گردد که آیا این اثر در فلان کتاب آمده یا نه.

معیار شما برای تشخیص خلاقیت چیست؟

تعاریف و تعابیر مختلفی وجود دارد و به نظر من یک تعریف جامع و مانع ندارد. من خلاقیت را در کلِ ساختار یک پدیده‌ی هنری می‌بینم؛ نویسنده توانسته باشد در مجموع عناصرِ اثری که خلق کرده، موفق باشد. این‌ها در یک اثر مکتوب، در چینش واژگانی نویسنده به وجود می‌آید. به طوری که ساختار، اثر هنری را به ما القا کند. حس ما را تحریک کند؛ ما از متن لذت هنری ببریم.

به نظر شما ویژگی خاص این جشنواره چیست و ایجاد چنین پیوندهایی میان ادبیات و معضلات و مشکلات اجتماعی را تا چه حد مناسب می‌دانید؟

ویژگی خاص این جشنواره پرداختن به کودکان کار است ویترینی که بعد از انقلاب به فراموشی سپرده شده، مخصوصاً در حوزه‌ی کودک و نوجوان. اساساً نویسنده‌ها بایستی در این زمینه‌ها فعال باشند ولی خب بعد از انقلاب، بخش عمده‌ِ ادبیات کودک، پشتوانه‌ی دولتی پیدا می‌کند و پرداختن به کودکان کار و خیابان و بی‌پناه و… کودکانی که به شکلی کودکان آسیب‌دیده هستند، این‌ها در جاهای دولتی نمی‌گنجد؛ چون برای آن‌ها بار تبلیغی ندارد. عده‌ای اصلاً موافق نیستند به این‌ها اشاره‌ای شود. هر کودک خیابانی که در یک جامعه است، یعنی آن دولت نتوانسته است برنامه صحیحی انجام دهد تا امکانات جامعه به تساوی تقسیم شود.

آیا معتقدید که ادبیات می‌تواند در حل معضلاتی از قبیل مسئلۀ کودکان کار سهیم باشد؟

قرار نیست ادبیات معضلات را حل کند. بلکه طرح مسئله می‌کند، این که به لحاظ آماری، تعداد این بچه‌ها رو به افزایش است؛ به لحاظ موقعیت اجتماعی در شرایط بدی زندگی می‌کنند. ان.جی.او.هایی که به این‌ها کمک می‌کنند خودشان به دلایلی اذیت می‌شوند. کمک‌هایی که باید بهشان داده شود، داده نمی‌شود. خودبه‌خود هر طرح مسئله‌ای در زندگی این بچه‌ها نقش خواهد داشت.

چنان‌که می‌دانید این جشنواره با مشارکت مالی شرکت‌کنندگان برگزار می‌شود. بخش عمدۀ این مبالغ به جوایز شرکت‌کنندگان برگزیده و برگزاری جشنواره اختصاص دارد و بخشی از آن نیز صرف حمایت از کودکان کار می‌شود. به طور کلی این نوع برگزاری جشنواره را که در ایران مرسوم نبوده است، چگونه ارزیابی می‌کنید؟

به نظر من زیباترین نوع جشنواره است. چون هر اسپانسری که بیاید، این احتمال وجود دارد که بخواهد اندیشه یا شیوه‌ی خودش را تحمیل کند؛ در حالی که این جشنواره، جشنواره خود شرکت‌کننده‌هاست. دموکراتیک‌ترین، منطقی‌ترین و زیباترین نوع جشنواره است. از این منظر، به نظر من خیلی امتیاز بالایی دارد و امیدوارم اسپانسر هم نیاید.

ما در حوزه ادبیات دیده‌ایم؛ اسپانسر متاسفانه در جامعه‌ی ما همیشه نوعی نگرش سیاسی و اجتماعی دارد… درست است که این، جشنواره‌ای نیست که بتواند چندتا سکه بدهد ولی بسیاری از جشنواره‌ها را همان سکه‌ها خراب می‌کنند. گاهی به خاطر این سکه‌ها، یک سری باندبازی می‌کنند؛ سر و کول هم را می‌شکنند و… اصلاً ادبیات دیگر فراموش می‌شود. به تجربه‌ی من تا به امروز، هر کجا که این ساپورت‌ها بوده، نقش منفی بازی کرده.

و سؤال آخر: اگر بخواهید در حداکثر پانزده کلمه پیامی به شرکت‌کنندگان در جشنواره بدهید، به آنان چه می‌گویید؟

نوید جشنواره زیبایی را می‌دهم که به ندرت مانند آن را در کشور دیده‌ایم.

جشنوارۀ داستان پانزده‌کلمه‌ای اقتراح و دعوتی به ذوق‌آزمایی است

ادبیات اقلیت ـ محمدجواد جزینی، نویسنده و مدرس ادبیات داستانی و داور نخستین دورۀ جایزۀ ادبیات اقلیت در گفت‌وگو با دبیرخانۀ این جایزه گفت: نباید گمان کنیم که داستان پانزده‌کلمه‌ای یک معیار علمی دارد بلکه این شیوه، فقط یک اقتراح و دعوت به ذوق‌آزمایی در مورد یک مسئلۀۀ اجتماعی و در محدودۀ این تعداد کلمات است.

 

نظرتان دربارۀ فرم انتخابی این جشنواره، یعنی داستان پانزده‌کلمه‌ای چیست اصولاً چگونه می‌توان با چنین تعداد اندکی از کلمات داستان نوشت؟

این گونۀ داستان را اصطلاحاً با نام ذره‌داستان‌ها یا داستانک معرفی می‌کنند و نکتۀ آن این است که هیچ نوع تعین عددی برای داستان قائل نیستند. این شیوه‌ای که این جشنواره آن را برگزار می‌کند فقط یک اقتراح است؛ به معنای دعوت به ذوق‌آزمایی و این‌طور نیست که گمان کنیم یک معیار علمی برای آن وجود دارد. فقط بهانه‌ای است که به علاقه‌مندان و داستان‌نویسان پیشنهاد بکند تا در مورد یک موقعیت اجتماعی یا مسئلۀ اجتماعی ذوق‌آزمایی کنند و داستانی بنویسند در این حد. البته ممکن است داستان‌هایی بیشتر یا کمتر از این عدد نوشته شوند. آن‌ها را از دایرۀ داستان خارج نمی‌کند. این فقط یک جشنواره است.

نهایتاً پس با این تعداد اندک از کلمات می‌توان داستان نوشت؟

در کشورهای دیگر این گونه‌ها را می‌شناسند. داستان‌های یک پاراگرافی که به آن‌ها فلش فیکشن می‌گویند. داستان‌های یک‌جمله‌ای که به آن‌ها میکروفیکشن می‌گویند و داستان‌های یک‌کلمه‌ای که به آن‌ها، نانوفیکشن می‌گویند. این‌ها گونه‌های شناخته شده در جهان است.

دشواری داوری چنین آثاری چیست و برای داوری این آثار چه معیارهایی را باید در نظر گرفت؟

احتمالاً بیشترین دشواری را نویسندگان دارند که قرار است در کوتاه‌ترین شکل ممکن یعنی آن تعین عدد ۱۵ کلمه‌ای داستانی را خلق کنند. به نظرم دشوارترین بخشش این‌جاست.

در مورد داورها چه‌طور؟

طبیعتاً کار آسان‌تر را داورها دارند. در ذهن من دو تا معیار هست، یک، قصه بودن؛ یعنی بتواند در کوتاه‌ترین شکل ممکن ۱۵ کلمه‌ای، داستان تأثیرگذاری بگوید و دوم اینکه به موضوع جشنواره که مسئلۀ بچه‌های کار هست پرداخته شود. اینکه آیا آن ۱۵ کلمه باعث شده یک قصۀ نشاط‌آور نوشته شود. البته نشاط‌آور، به معنای تأثیرگذار. در آثار هم تلاش می‌کنیم، نگاه جدید را به مسئلۀ بچه‌های کار ببینیم. نگاه تازه. قرائت تازه از این تماشا.

به نظر شما ویژگی خاص این جشنواره چیست؟

شاید در حال حاضر در کشور ما، نهادها و مؤسسات مختلف، مسابقاتی در زمینۀ داستان‌های خیلی کوتاه یا داستانک‌ها برگزار می‌کنند و این پدیدۀ تازه‌ای نیست. شاید در طول سال، ده تا دوازده تا از این جشنواره‌های این‌چنینی برگزار می‌شود. ولی در بین این‌ها، حداقل من ندیدم مسئله‌شان، بچه‌های کار باشد. شاید پرداختن به این موضوع جذابیت این جشنواره باشد.

فکر می‌کنید، پرداختن به موضوعات این‌چنینی که معضلات اجتماعی محسوب می‌شوند، منجر به این می‌شود که ادبیات نقش یا سهمی ـ نه لزوماً به صورت مستقیم ـ در حل معضل داشته باشد؟

حل معضلات در حوزه ادبیات نیست یعنی ادبیات راه‌حل مشکل نیست. ادبیات تلاش می‌کند تصویری از آن بسازد. یعنی اندوه جامعه را بگوید. وگرنه اصلاح این معضل اجتماعی باید در جای دیگر اتفاق بیفتد. در واقع، قصه‌نویس‌ها آینه‌ای را دست خوانندگان خودشان می‌دهند تا آن‌ها جامعۀ خودشان و پیرامونشان را در آن آینه ببینند.

چنان‌که می‌دانید این جشنواره با مشارکت مالی شرکت‌کنندگان برگزار می‌شود. بخش عمدۀ این مبالغ به جوایز شرکت‌کنندگان برگزیده و برگزاری جشنواره اختصاص دارد و بخشی از آن نیز صرف حمایت از کودکان کار می‌شود. به طور کلی این نوع برگزاری جشنواره را که در ایران مرسوم نبوده است، چگونه ارزیابی می‌کنید؟

باعث تأسف است که بخش خصوصی تلاش می‌کند تا به یک معضل اجتماعی بپردازد. اما آن قدر بی‌حمایت است و دستش خالی است که باید با این شیوه تلاش کند تا بخشی از جوایز را تأمین کند. البته در کشورهای دیگر هم جشنواره‌هایی هستند که با حق عضویت سامان‌دهی می‌شوند. ولی به نظرم در کنار جشنواره‌های رنگارنگی که نهادهای دولتی به مناسبت‌های مختلف برگزار می‌کنند. وزارت کار، شهرداری و… که پول‌های متنوعی را در حوزه‌های حتی غیرضروری خرج می‌کنند، مایۀ تأسف است که جشنواره‌ای اینچینی با این معذوریت برگزار شود به نظرم این بایدباعث شرمندگی نهادهای فرهنگی کشور باشد.

و سؤال آخر: اگر بخواهید در حداکثر پانزده کلمه پیامی به شرکت‌کنندگان در جشنواره بدهید، به آنان چه می‌گویید؟

همه باید در این شور فرهنگی مشارکت کنیم تا بتوانیم یک جشنواره جذاب دوست‌داشتنی بسازیم.

مصاحبه از: معصومه فرید

ادبیات اقلیت / ۱۱ اسفند ۱۳۹۵

گزارش شمارۀ سه: جایزۀ ویژۀ شرکت‌کنندگان کودک و نوجوان در جشنواره

ادبیات اقلیت ـ با گذشت یک ماه از آغاز فراخوان نخستین دورۀ جایزۀ ادبیات اقلیت (جشنوارۀ داستان پانزده‌کلمه‌ای با موضوع کودکان کار) برای این جایزه اتفاق‌های خوب بسیاری افتاده است که باعث شده با آن‌چه در آغاز انتشار فراخوان آن بود، تفاوت فراوان داشته باشد. و پیش‌بینی می‌کنیم که در روزهای آینده و تا پایان جشنواره نیز شاهد چنین اتفاق‌هایی باشیم.

همیشه گفته‌ایم و باور داریم که شرکت‌کنندگان در این جشنواره حامیان اصلی برگزاری آن هستند. کسانی که تصمیم گرفته‌اند این بار از راه دیگری به حل معضلات اجتماعشان کمک کنند؛ از راه اندیشیدن و نوشتن و حمایت از کسانی که می‌اندیشند و می‌نویسند. چنان‌که یکی ازز آنان نوشته است: بیایید از راه درستش به کودکان کار کمک کنیم!

باور داریم که تعداد شرکت‌کنندگان این جشنواره، هرچند بی‌اهمیت نیست، اما مهم‌ترین چیز نیست. زیرا معتقدیم که هر یک از شرکت‌کنندگانی که با ارسال آثارشان و خرق عادت همیشگی جشنواره‌ها و پرداخت هزینه جشنواره، اعلام کرده‌اند که به این راه و این مسیر اعتقاد دارند، گنجی ارزشمند است که بر آن قیمتی نمی‌توان گذاشت.

در طول این مدت، علاوه بر پرتعدادتر شدن حامیان این جشنواره، بخش ویژۀ شرکت‌کنندگان کودک و نوجوان نخستین دورۀ جایزۀ ادبیات اقلیت نیز به همت دو ماهنامۀ باغ و سلام بچه‌ها راه‌اندازی شد و امیدواریم که این بخش با اضافه شدن حمایت نهادها و مراکز دیگر مرتبط با ادبیات کودک و نوجوان، پربارتر و کامل‌تر شود.

دو ماهنامۀ باغ و سلام‌بچه‌ها هر کدام با در نظر گرفتن جوایزی برای شرکت‌کنندگان کودک و نوجوان، به این جشنواره پیوسته‌اند. آثار شرکت‌کنندگان کودک و نوجوان علاوه بر این‌که در بخش اصلی جایزه داوری خواهد شد، در این بخش ویژه نیز به طور جداگانه داوری و ارزیابیی می‌شود و جوایز هر کدام از این دو مجله به برگزیدگان اهدا خواهد شد.

همچنین در این مدت، علاوه بر کسانی که با نوشتن داستان کوتاه کوتاه پانزده‌کلمه‌ای در جشنواره شرکت و از آن حمایت کرده‌اند، علاقه‌مندان و حامیانی هم بوده‌اند که بدون ارسال داستانک، و با مشارکت مالی از این جشنواره حمایت کرده‌اند که به‌زودی جزئیات آن را در سایت جایزۀۀ ادبیات اقلیت منتشر می‌کنیم.

امیدواریم که جایزۀ ادبیات اقلیت در نخستین دورۀ برگزاری‌اش بتواند چیزی بر سنت جوایز و جشنواره‌های ادبی ایران و فارسی‌زبان بیفزاید و علاوه بر آن، بتواند در قالب برگزاری این جشنواره، به هدف مهمی که برای خود در نظر گرفته است، نایل آید؛ و آن هدف جز این نیست که این جشنواره زبانی باشد برای رساندن این پیام: ادبیات مهم است و بسیار هم مهم است. نه تنها تفنن نیست، بلکه راهِ حل است. و اگر بنا باشد چیزی در پیرامون ما و در جامعۀ ما و در جهان ما تغییر کند، این تغییر از جایی میان کلمات رخ خواهد داد، از جایی میان خردورزی و از جایی میان ادبیات، که این از سه یکدیگر جدایی‌ناپذیرند.

دبیرخانۀ جایزۀ ادبیات اقلیت

ادبیات اقلیت / ۶ اسفند ۱۳۹۵

جایزۀ ویژۀ ماهنامۀ سلام بچه‌ها به شرکت‌کنندگان زیر ۱۷ سال جشنواره

ماهنامۀ سلام بچه‌ها با اعلام حمایت از نخستین دورۀ جایزۀ ادبیات اقلیت که در قالب جشنوارۀ داستان پانزده‌کلمه‌ای با موضوع کودکان کار برگزار می‌شود، در نظر دارد به برگزیدگان کودک و نوجوان این جشنواره هدیۀ ویژه این ماهنامه را اهدا کند.

آثار کودکان و نوجوانانی که در این جشنواره شرکت‌ می‌کنند، علاوه بر آن‌که در بخش اصلی جایزه شرکت‌ داده و داوری خواهند شد، در بخش ویژۀ کودک و نوجوان نیز مورد داوری مجدد قرار خواهد گرفت و به ده شرکت‌کنندۀ برتر این گروه سنی هدایایی داده خواهد شد.

پیش از این ماهنامۀ کودک و نوجوان باغ نیز با پیوستن به این جشنواره جایزه‌ای جانبی برای شرکت‌کنندگان کودک و نوجوان این جایزه در نظر گرفته بود.

کودکان و نوجوانانی که به شرکت در این جشنواره علاقه‌مندند، می‌توانند با ارسال داستانک‌هایشان از طریق فرم موجود در سایت جایزه ادبیات اقلیت، در جشنواره شرکت کنند. آثار آنان علاوه بر آن‌که در بخش اصلی جشنواره شرکت داده و داوری خواهد شد، به طور جداگانه در بخش جانبی جایزه که ویژه کودکان و نوجوانان است نیز داوری مجدد خواهد شد و جایزۀ ویژۀ ماهنامۀ سلام بچه‌ها و همچنین جایزۀ ویژۀ باغ بهه شرکت‌کنندگان برگزیدۀ این گروه سنی تعلق خواهد گرفت.

مجلۀ سلام بچه‌ها وابسته به مرکز فرهنگی هنری دفتر تبلیغات اسلامی در ۲۷ سال انتشار خود، ۳۲۴ شماره منتشر کرده است. مدیر مسئول آن دکتر محمد حسنی وسردبیر آن سید سعید هاشمی است.

گفتنی است که تا کنون علاوه بر جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان که حامی اصلی برگزاری این جشنواره است، مؤسسۀ شهر کتاب، کانال خبرهای فوری / مهم، انتشارات تاک، خانۀ ادبیات افغانستان، خانۀ کودکان کوشا و کانون یاریگران دانشگاه صنعتی شریف و ماهنامۀ باغ نیز درر زمینه‌های مختلف تبلیغات و اطلاع‌رسانی و جایزۀ ویژه و… از این جشنواره حمایت کرده‌اند.

جایزۀ جانبی ماهنامه باغ برای شرکت‌کنندگان کودک و نوجوان نخستین جشنواره

ادبیات اقلیت ـ ماهنامه کودک و نوجوان باغ با پیوستن به جشنوارۀ داستان پانزده‌کلمه‌ای با موضوع کودکان کار، جایزه‌ای جانبی در کنار جایزۀ اصلی جشنواره، ویژۀ کودکان و نوجوانانی که داستان پانزده‌کلمه‌ای با موضوع کودکان کار بنویسند، در نظر گرفته است.

در کنار جایزۀ اصلی جشنواره که با داوری میان تمامی آثار رسیده به جشنواره صورت می‌گیرد، ماهنامه باغ از میان آثاری که ارسال‌کنندگان آن‌ها کمتر از ۱۵ سال داشته باشند، به ده نویسنده، لوح یادبود و جایزۀ ویژۀ باغ را اهدا خواهد کرد.

مدیر مسئول ماهنامه باغ با اعلام پیوستن این ماهنامه به حامیان نخستین دورۀ جایزۀ ادبیات اقلیت گفت: تلاش می‌کنیم تا با دعوت از کودکان و نوجوانان به نوشتن داستانک‌هایی با موضوع کودکان کار، با حداکثر پانزده‌کلمه، در برگزاری بهتر این جشنواره نقشی داشته باشیم و به کودکان بیاموزیم که در قالب کلمات و با خلاقیتشان به معضلات اجتماعی‌ای مانند کارِ کودکان بیندیشند.

کودکان و نوجوانانی که به شرکت در این جشنواره علاقه‌مندند، می‌توانند با ارسال داستانک‌هایشان از طریق فرم موجود در سایت جایزه ادبیات اقلیت، در جشنواره شرکت کنند. آثار آنان علاوه بر آن‌که در بخش اصلی جشنواره شرکت داده و داوری خواهد شد، به طور جداگانه در بخش جانبی جایزه که ویژه کودکان و نوجوانان است نیز داوری مجدد خواهد شد و لوح یادبود و جایزۀ ویژۀ باغ، به برگزیدگان این بخش تعلق خواهد گرفت.

باغ، ماهنامه کودک و نوجوان افغانستان است که در ایران منتشر و در ایران و افغانستان پخش می‌شود. صاحب امتیاز آن، مؤسسه فرهنگی ماه نو است. مدیر مسئول این مجله، محمدسرور رجایی و سردبیر آن باهر بیانی است.

گفتنی است که تا کنون علاوه بر جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان که حامی اصلی برگزاری این جشنواره است، مؤسسۀ شهر کتاب، کانال خبرهای فوری / مهم، انتشارات تاک، خانۀ ادبیات افغانستان، خانۀ کودکان کوشا و کانون یاریگران دانشگاه صنعتی شریف نیز در زمینه‌های مختلف تبلیغات و اطلاع‌رسانی و جایزۀ ویژه و.. از این جشنواره حمایت کرده‌اند.

حمایت خانه کودکان کوشا و کانون یاریگران دانشگاه صنعتی شریف از جشنواره

خانه کودکان کوشا و کانون یاریگران دانشگاه صنعتی شریف با رسیدن توافق با دبیرخانۀ جایزه ادبیات اقلیت در قالب حمایت تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی، به جمع حامیان نخستین دورۀ این جایزه پیوستند.

نخستین دورۀ جایزه ادبیات اقلیت که در قالب جشنوارۀ داستان پانزده کلمه‌ای با موضوع کودکان کار برگزار می‌شود، جایزۀ ادبی مستقلی است که با تکیه بر مشارکت شرکت‌کنندگان در جشنواره فراخوان داده است.

با این حال، دبیرخانۀ این جایزه، پس از انتشار فراخوان، برای هرچه بهتر و باشکوه‌تر برگزار شدن این جشنواره، هر گونه همکاری نهادها و مراکز و اشخاص حقیقی و حقوقی را پس از رسیدن به توافق در این باره، مغتنم می‌شمارد.

در روزهای اخیر، خانه کودکان کوشا و کانون یاریگران دانشگاه صنعتی شریف نیز با رسیدن توافق با دبیرخانه در قالب حمایت تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی، به جمع حامیان این جشنواره پیوسته‌اند.

کانون فرهنگی حمایتی کودکان کار (خانه کودکان کوشا) سازمانی است مستقل، غیر دولتی، غیر سیاسی و غیر انتفاعی که در جهت حذف کار کودک، رشد، بقا و تامین منافع عالی وی از سال ۱۳۸۰ تاسیس شده است.

کانون یاریگران دانشگاه صنعتی شریف نیز در سال ۱۳۷۶ توسط جمعی از دانشجویان تشکیل شد و در سال ۱۳۷۷۷ به صورت رسمی فعالیت خود را با هدف کمک به کودکان در معرض آسیب و مبارزه با فقر، آغاز کرد.

یاریگران در حاضر بیش از ۸۰۰ عضو دارد. بیش از ۱۰۰ نفر از این اعضا در ۱۸ مرکز سمن و بهزیستی در حال تدریس به کودکان کار، مهاجر و سایر کودکان در معرض آسیب‌اند. بخش‌های مختلف یاریگران شامل: آموزش، آی تی، پژوهش، تبلیغات، داخلی، فرهنگی، فوق برنامه و مالی است.

گفتنی است که تا کنون علاوه بر جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان که حامی اصلی برگزاری این جشنواره است، مؤسسۀ شهر کتاب، کانال خبرهای فوری / مهم، انتشارات تاک و خانۀ ادبیات افغانستان نیز در زمینه‌های مختلف تبلیغات و اطلاع‌رسانی و جایزۀ ویژه و.. از این جشنواره حمایت کرده‌اند.

پیوستن خانه ادبیات افغانستان به حامیان جشنواره

پس از پیوستن مؤسسه شهر کتاب و انتشارات تاک به حامیان جشنوارۀ داستان پانزده‌کلمه‌ای با موضوع کودکان کار، خانه ادبیات افغانستان نیز با توافق با دبیرخانۀ جشنواره، به جمع حامیان این جشنواره پیوست. این خانه در قالب حمایت تبلیغاتی و اطلاع رسانی وو همکاری با روابط عمومی دبیرخانه، در برگزاری جشنواره مشارکت خواهد داشت.

خانه ادبیات افغانستان نهاد مستقل ادبی، فرهنگی و هنری است که گروهی از جوانان اهل ادب، هنر و فرهنگ مهاجر افغانستانی آن را در ۱۶ سرطان (تیر) ۱۳۸۲ خورشیدی در تهران بنیان نهادند. هدف خانه ادبیات افغانستان، پاس‌داری از ادب، فرهنگ و هنر سرزمین باستانی افغانستان و افزایش پیوندهای فرهنگی میان ملت­های پارسی‌زبان افغانستان، ایران و تاجیکستان است.

نخستین دورۀ جایزۀ ادبیات اقلیت، چهارم بهمن سال جاری فراخوان خود را در قالب فراخوان جشنوارۀ داستان کوتاه کوتاه (پانزده‌کلمه‌ای) با موضوع کودکان کار منتشر کرد. این جشنواره که به همت سایت ادبیات اقلیت و با حمایت جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان آغاز به کار کرد، باا تکیه بر مشارکت مالی شرکت کنندگان و بدون داشتن حامی مالی فراخوان خود را منتشر کرده است. با این حال، پس از انتشار فراخوان برخیی مؤسسات، نهادها و مراکز فرهنگی و اجتماعی در قالب‌های مختلفی از برگزاری این جشنواره حمایت کرده‌اند که اسامی آنان در فهرست حامیان جشنواره در سایت جایزه ادبیات اقلیت منتشر شده و خواهد شد.

جایزۀ ویژۀ انتشارات تاک به برگزیدگان جشنواره

محمدحسین محمدی، نویسنده و مدیر انتشارات تاک با اعلام خبر حمایت این انتشارات از نخستین دوره جایزه ادبیات اقلیت که در قالب جشنوارۀ داستان پانزده‌کلمه‌ای با موضوع کودکان کار برگزار می‌شود، گفت: انتشارات تاک به برگزیدگان نهایی این جشنوار بستۀ هدیۀ ویژه‌ای از طرف این انتشارات تقدیم می‌کند.

انتشارات تاک با صاحب امتیازی زکیه میرزایی و مدیریت محمدحسین محمدی در سال ۱۳۸۹ در کابل آغاز به کار کرد و از آن هنگام تا حال بیش از ۱۰۰۰۰ عنوان کتاب منتشر کرده است. تاک بیشتر در حوزۀ ادبیات و به‌ویژه ادبیات داستانی فعالیت می‌کند.

نخستین دورۀ جایزۀ ادبیات اقلیت، چهارم بهمن سال جاری فراخوان خود را در قالب فراخوان جشنوارۀ داستان کوتاه کوتاه (پانزده‌کلمه‌ای) با موضوع کودکان کار منتشر کرد. این جایزه با تکیه بر مشارکت مالی شرکت کنندگان و بدون داشتن حامی مالی فراخوان خود را منتشر کردهه است. با این حال، پس از انتشار فراخوان برخی مؤسسات، نهادها و مراکز فرهنگی و اجتماعی در قالب‌های مختلفی از برگزاری این جشنوارهه حمایت کرده‌اند که اسامی آنان در فهرست حامیان جشنواره در سایت جایزه ادبیات اقلیت منتشر شده و خواهد شد.